ʻDZܱDz

Inoa | Name(s)

ʻDZܱDz

Hiʻona ʻāina | Land characteristic: Moku

Hiʻona ʻāina o loko o kēia wahi | Feature(s) located within this place: Waimea; Pūpūkea; Paumalū; Kaunala; Waialeʻe; Pahipahiʻālua; Opana; Hanakaoe; Kahuku; Keana; Malaekahana; Lāʻie; Kaipapaʻu; Hauʻula; Mākao; Kapaka; Kaluanui; Papaʻakoko; Haleʻaha; Kapano; Pūheʻemiki; Waiʻono; Punaluʻu; Kahana; Makaua; Kaʻaʻawa

Hiʻona ʻāina nona kēia wahi | Feature(s) that contain this place: ʻ

Hōʻuluʻulu manaʻo

He moku kēia ma ka ʻaoʻao ʻākau a hikina o ka mokupuni o ʻ. Aia kēia moku ma waena o Waialua, ma ka ʻaoʻao ʻākau, a me Koʻolaupoko. ma ka ʻaoʻao hema a hikina. Mahi nui ʻia ka ʻāina ʻo ʻDZܱDz e nā makaʻāinana o ia wahi a like pū me ka hana lawaiʻa i hana nui ʻia mai kahi pae a kahi pae o ka moku. Ma ke awāwa o Waimea kahi nohona o nā aliʻi ma ka wā kahiko. A hiki i kēia lā kaulana ke kai o Waimea no ka nui o nā nalu i heʻe ʻia e nā kānaka. Aia ma Pūpūkea ʻo Puʻu o Mahuka, ka heiau nui i mālama ʻia ʻo Kaʻōpulupulu ke kahuna nui o ʻ ma ka wā ʻo Kamehameha. Kaulana ʻo Kaliuwaʻa ma muli o ko Kamapuaʻa pilina me kēlā wahi, a kapa ʻia he mau wahi pana no Kamapuaʻa. Mākaʻikaʻi pū ʻo Hiʻiakaikapoliopele iā ʻDZܱDz ma kahi o Kahana a me Kaʻaʻawa kipa ʻo ia me ka ʻīlio ʻo Kauhikeimakaokalani.

Description

The northeastern district on ʻ between Waialua and Koʻolaupoko. Famed for fertile lands that were highly cultivated and good areas for fishing along the shoreline. On the northern end, Waimea and Pūpūkea were seats of government power. The heiau at Puʻu o Mahuka being associated with the ʻ kahuna Kaʻōpulupulu. Because of the large and dangerous size of the waves, Waimea bay is known to attract surfing. Kaliuwaʻa is associated with the deity Kamapuaʻa, and Hiʻiakaikapoliopele traveled through the moku specifically at Kahana and Kaʻaʻawa where she visited with the supernatural dog Kauhikeimakaokalani.

ʻŌlelo kuhikuhi

E koho iā “ʻDZܱDz” no nā kumuwaiwai pili i ka moku o ʻDZܱDz.

Instructions

Use for the moku of ʻDZܱDz on ʻ.

Moʻokūʻauhau | Genealogy

Akua | Deity: Hiʻiakaikapoliopele; Kamapuaʻa; Kauhikeimakaokalani

ʻOhana | Family: Ohana Aikau

Kanaka | Person: Eddie Aikau Lāʻieikawai; Kaʻōpulupulu

Hana | Practice: ɲʻ; Ѳʻ

Kūmole | Source(s)

Sterling, Elspeth P., and Catherine C. Summers. Sites of Oahu. [Rev. ed.]. Honolulu: Bishop Museum Press, 1993.

Hoʻopili ʻia i | Applied to: ,

Mea haku | Created by: Na ka hui ʻimi naʻauao o Ka Wai Hāpai