  {"id":1664,"date":"2023-11-28T08:19:41","date_gmt":"2023-11-28T18:19:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=1664"},"modified":"2024-09-03T16:25:18","modified_gmt":"2024-09-04T02:25:18","slug":"ku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/ku\/","title":{"rendered":"K\u016b"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u016b<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>He akua nui \u02bbo K\u016b, a wahi a kekahi o n\u0101 mo\u02bbolelo kahiko, \u02bbO K\u016b l\u0101ua \u02bbo Hina n\u0101 makamua o n\u0101 akua i h\u014d\u02bbea ma Hawai\u02bbi mai\u0101 Kahiki mai. \u02bbIke pinepine \u02bbia ma n\u0101 mo\u02bbolelo kahiko, \u02bbo K\u016b l\u0101ua \u02bbo Hina n\u0101 makua, me he mea l\u0101 \u02bbo l\u0101ua n\u0101 m\u0101kua o n\u0101 k\u0101naka Hawai\u02bbi. \u02bbO K\u016b ke akua n\u0101na ke kuleana o ka mana o ke k\u0101ne, a \u02bbo Hina ke akua n\u0101na ke kuleana o ka mana o ka wahine.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u02bbola\u02bba \u02bbia \u02bbo K\u016b ma o kona mau inoa he nui no ka ua e ulu ai ka \u02bb\u0101ina, ka lawai\u02bba, a me ka hana ho\u02bbokalakupua, a kaulana \u02bbo ia no kona pilina i ka hana kaua. \u02bbO K\u016b ka mea i ho\u02bbola\u02bba \u02bbia i w\u0101 i \u02bbohi\u02bbohi \u02bbia ai e kahi kanaka i ka la\u02bbau lapa\u02bbau me kona lima \u02bb\u0101kau. Kapa \u02bbia n\u0101 p\u014d k\u016bkahi, k\u016blua, k\u016bkolu, a me k\u016bpau no ke akua \u02bbo K\u016b. \u02bbO ka niu, ka ulu, ka \u02bb\u014dhi\u02bba, ka lehua, n\u0101 \u02bbenuhe, n\u0101 ko\u02bbe, n\u0101 loli, a me ka \u02bbio kona mau kinolau.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u016b is one of the great gods and according to some accounts, K\u016b and Hina were the first gods to reach Hawai\u02bbi from Kahiki. It is often seen in the historical writings, K\u016b and Hina or a version of them are invoked as the parents of various characters, and are seemingly the progenitors of the Hawaiian people. K\u016b is the god who is associated with male energies and HIna is the god associated with female energies.<\/p>\n\n\n\n<p>Various forms of K\u016b were appealed to for rain and growth, fishing, and sorcery, but he is best known as a god of war. When gathering medicine with their right hands, people prayed to K\u016b for success. The third, fourth, fifth, and sixth nights of the lunar month were sacred to K\u016b. He sometimes assumed the form of the coconut, the breadfruit, the \u02bb\u014dhi\u02bba tree, the lehua flower, caterpillars, worms, sea cucumbers or the \u02bbio hawk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i k\u0113ia hua\u02bb\u014dlelo no n\u0101 kumuwaiwai pili i ke akua \u02bbo K\u016b, ma ke \u02bbano laul\u0101.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use this term for resources related to the god K\u016b in a general sense.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:&nbsp;<\/em><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua\/hina\/\" data-type=\"page\" data-id=\"926\">Hina<\/a><sup>2<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hana | Practice: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/lawai%ca%bba\/\" data-type=\"page\" data-id=\"992\">Lawai\u02bba<\/a><sub><sup>3<\/sup><\/sub>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/hana-kaua\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1691\">Hana kaua<\/a>; Holo kai<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kinolau | Form:<\/strong> Niu; Ulu; \u02bb\u014chi\u02bba; Lehua; \u02bbEnuhe; Ko\u02bbe; Loli; \u02bbIo<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(1) Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. <em>Hawaiian Dictionary\u202f: Hawaiian-English, English-Hawaiian<\/em>. Rev. and enl. Ed. Honolulu: ¶«¾«Ó°Òµ Press, 1986.<\/p>\n\n\n\n<p> (2) Westervelt, W. D. (William Drake). <em>Hawaiian Legends of Ghosts and Ghost-Gods<\/em>. Rutland, Vt: C. E. Tuttle, 1963. pages. 224-240; 116-151.<\/p>\n\n\n\n<p> (3) Kaopio, Matthew. <em>Hawaiian Family Legends<\/em>. Honolulu, Hawaii: Mutual Pub., 2003.<\/p>\n\n\n\n<p>(4) Armitage, Kimo. <em>Akua Hawai\u02bbi\u202f: Hawaiian Gods and Their Stories<\/em>. Honolulu, Hawaii: Bishop Museum Press, 2005.&#8221;K\u016b.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>(5) Beckwith, Martha Warren. <em>Hawaiian Mythology<\/em>. Honolulu: University Press of Hawaii, 1976.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i  | Applied to: <\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9933771694605682\">E K\u016b ana ka paia : unification, responsibility and the K\u016b images<\/a>; <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9922250004605682\">&#8216;Ulu, the breadfruit: gift of Ku<\/a>; <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9911807724605682\">Ku gods<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Puaokamele Dizon; Annemarie Paikai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) K\u016b H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo He akua nui \u02bbo K\u016b, a wahi a kekahi o n\u0101 mo\u02bbolelo kahiko, \u02bbO K\u016b l\u0101ua \u02bbo Hina n\u0101 makamua o n\u0101 akua i h\u014d\u02bbea ma Hawai\u02bbi mai\u0101 Kahiki mai. \u02bbIke pinepine \u02bbia ma &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":925,"menu_order":14,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1664","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1664"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2996,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664\/revisions\/2996"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}