  {"id":1673,"date":"2023-11-28T08:23:48","date_gmt":"2023-11-28T18:23:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=1673"},"modified":"2024-09-03T16:52:03","modified_gmt":"2024-09-04T02:52:03","slug":"namakaokaha%ca%bbi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/namakaokaha%ca%bbi\/","title":{"rendered":"N\u0101makaokaha\u02bbi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0101makaokaha\u02bbi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u02bbO N\u0101makaokaha\u02bbi ke kua\u02bbana o Pele i h\u0101nau \u02bbia mai ka poli mai o Haumea. He akua wahine \u02bbo ia no ke kai. \u02bbOiai huh\u016b a\u02bbela \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi i\u0101 Pele, huaka\u02bbi maila \u02bbO Pele a me kona \u02bbohana i Hawai\u02bbi. Hahai \u02bbO N\u0101makaokaha\u02bbi i\u0101 Pele i k\u0101na huli \u02bbana i wahi e noho ai ma Hawai\u02bbi. I k\u0113l\u0101 me k\u0113ia wahi a Pele i \u02bb\u014d ai i kona \u02bb\u014d\u02bb\u014d i kona huli \u02bbana i wahi e ola ai, ho\u02bbopio \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi i ke ahi a Pele. Ma Haleakal\u0101 i h\u0101l\u0101wai ai l\u0101ua a hakak\u0101 ke kai me ke ahi. Pepehi \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi i ke kino o Pele a i kahi i make ai \u02bbo ia, kapa \u02bbia k\u0113l\u0101 wahi o Kaiwiopele a aia ma H\u0101na. Ma hope mai, lilo \u02bbo Pele i akua a ha\u02bbalele \u02bbo ia i\u0101 Maui no Hawai\u02bbi. Noho \u02bbo ia ma Moku\u02bb\u0101weoweo, a ma ia wahi \u02bba\u02bbole i hiki i\u0101 N\u0101makaokaha\u02bbi ke hahai i\u0101 ia.<\/p>\n\n\n\n<p>Lawe mai \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi i ke kauna\u02bboa i M\u0101n\u0101 a me ka lei pahapaha i Pilihale ma Kaua\u02bbi. Aia i laila kahi ahu i kapa \u02bbia \u02bbo Kalanikeleikekai. Ma Kalanipu\u02bbu, N\u0101wiliwili, Kaua\u02bbi, kanu \u02bbo ia i ka \u02bbawapapa a me ka mai\u02bba \u02bbili pakapaka. \u02bbO k\u0101na k\u0101ne \u02bbo ia \u02bbo \u02bbAukelenuia\u02bb\u012bk\u016b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0101makaokaha\u02bbi is the older sister of Pele who was born from the breast of Haumea. She is a god of the ocean. N\u0101makaokaha\u02bbi was upset at Pele and that is why Pele journeyed to Hawai\u02bbi with her family. N\u0101makaokaha\u02bbi followed her as she searched for a place to live . At each place that Pele digs into the earth with her digging stick, N\u0101makaokaha\u02bbi extinguishes Pele\u2019s fires. At Haleakal\u0101 is where the two of them met and a fight between ocean and fire ensued. N\u0101makaokaha\u02bbi destroys Pele\u2019s body and at the place that she perishes is called Ka\u02bbiwiopele near H\u0101na. Soon after, Pele transcends her physical body to become a god and leaves Maui for Hawai\u02bbi. She finds her home at Moku\u02bb\u0101weoweo where N\u0101makaokaha\u02bbi cannot find her.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0101makaokaha\u02bbi also and brought the kauna\u02bboa vine to M\u0101n\u0101, and the pahapaha seaweed lei to Pilihale, Kaua\u02bbi. The shrine there was called Kalanikeleikekai. At Kalanipu\u02bbu, N\u0101wiliwili, Kauai, she planted the \u02bbawapapa and the rough-skinned banana. \u02bbAukelenuia\u02bb\u012bk\u016b is her husband.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i k\u0113ia hua\u02bb\u014dlelo no n\u0101 kumuwaiwai pili i ke akua \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi, ke akua o ke kai a me ke kua\u02bbana o Pele.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use this term for resources related to the goddess N\u0101makaokaha\u02bbi, the goddess of the ocean and the older sister of Pele.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/hi%ca%bbiakaikapoliopele\/\">Hi\u02bbiakaikapoliopele<\/a><sup>1<\/sup>; Kap\u014d\u02bbulak\u012bna\u02bbu; Kamohoali\u02bbi; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/pelehonuamea\/\">Pele<\/a>; \u02bbAukelenuia\u02bb\u012bk\u016b; K\u0101nemoe<sup>2<\/sup>; K\u0101ne\u02bb\u0101pua<\/p>\n\n\n\n<p><em>Makua | Parent<\/em>: <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/haumea\/\">Haumea<\/a><sup>1<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><em>Keiki | Child: <\/em>Kauilanuimaka\u02bbehaikalani<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u0100ina | Land\/sea<\/strong>: M\u0101n\u0101 (Kaua\u02bbi)<sup>2<\/sup>; Pilihale (Kaua\u02bbi); Kalanipu\u02bbu (N\u0101wiliwili, Kaua\u02bbi); Nu\u02bbumealani (\u0100liapa\u02bbakai, O\u02bbahu); \u0100liamanu (O\u02bbahu); N\u0101iwiopele (Maui); <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/maui\/kipahulu\/haleakala\/\" data-type=\"page\" data-id=\"768\">Haleakal\u0101<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(1) Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. <em>Hawaiian Dictionary\u202f: Hawaiian-English, English-Hawaiian<\/em>. Rev. and enl. Ed. Honolulu: ¶«¾«Ó°Òµ Press, 1986.<\/p>\n\n\n\n<p> (2) Fornander, Abraham, and Thomas G. (Thomas George) Thrum. <em>Fornander Collection of Hawaiian Antiquities and Folk-Lore\u202f: The Hawaiian Account of the Formation of Their Islands and Origin of Their Race, with the Traditions of Their Migrations, Etc.<\/em> Millwood, N.Y: Kraus Reprint, 1985. Volume 4, pages 32-111.<\/p>\n\n\n\n<p> (3) Armitage, Kimo. <em>Akua Hawai\u02bbi\u202f: Hawaiian Gods and Their Stories<\/em>. Honolulu, Hawaii: Bishop Museum Press, 2005. &#8220;N\u0101makaokaha\u02bbi &amp; Pelehonuamea&#8221; <\/p>\n\n\n\n<p>(4) Beckwith, Martha Warren. <em>Hawaiian Mythology<\/em>. Honolulu: University Press of Hawaii, 1976.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i | Applied to:<\/strong> <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/discovery\/fulldisplay?docid=cdi_jstor_books_j_ctvvn78j_8&amp;context=PC&amp;vid=01UHAWAII_MANOA:MANOA&amp;lang=en&amp;adaptor=Primo%20Central&amp;tab=Everything\">N\u0101makaokaha\u2018i<\/a>; <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9919307404605682\">The water of Kane<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Puaokamele Dizon , Annemarie Paikai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) N\u0101makaokaha\u02bbi H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo \u02bbO N\u0101makaokaha\u02bbi ke kua\u02bbana o Pele i h\u0101nau \u02bbia mai ka poli mai o Haumea. He akua wahine \u02bbo ia no ke kai. \u02bbOiai huh\u016b a\u02bbela \u02bbo N\u0101makaokaha\u02bbi i\u0101 Pele, huaka\u02bbi maila \u02bbO Pele &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":925,"menu_order":19,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1673","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1673"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3004,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1673\/revisions\/3004"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}