  {"id":1679,"date":"2023-11-28T08:25:49","date_gmt":"2023-11-28T18:25:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=1679"},"modified":"2024-09-03T17:31:14","modified_gmt":"2024-09-04T03:31:14","slug":"wakea","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/wakea\/","title":{"rendered":"W\u0101kea"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0101kea<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u02bbO W\u0101kea ke akua k\u0101ne no ka lani o luna a n\u0101na n\u014d ka pae \u02bb\u0101ina o Hawai\u02bbi a me n\u0101 k\u0101naka \u02bb\u014diwi kekahi. Wahi a ke mele ko\u02bbihonua i pa\u02bbi \u02bbia ma Hawaiian Antiquities na Davida Malo, h\u0101nau mai n\u0101 mokupuni o Hawai\u02bbi i k\u0101 W\u0101kea noho \u02bbana me Papah\u0101naumoku.<\/p>\n\n\n\n<p>Aia ma ke mele h\u0101nau no Kauikeaouli he pauk\u016b no ka h\u0101nau \u02bbana \u02bbo Maunakea na W\u0101kea a me Papawalinu\u02bbu.<\/p>\n\n\n\n<p>Aia he mau mo\u02bbolelo \u02bb\u0113 a\u02bbe no kona noho \u02bbana me Papa, Ho\u02bboh\u014dk\u016bkalani, a me Hina a mai\u0101 k\u0113l\u0101 mau pilina mai i h\u0101nau mai ka \u02bb\u0101ina a me n\u0101 k\u0101naka. Ma kekahi mau mo\u02bbolelo, noho \u02bbo ia ma ke \u02bbano he kanaka kekahi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0101kea is a male akua of the sky and the progenitor of the Hawaiian islands as well as the Hawaiian people. In the origin chant printed in Hawaiian Antiquities by David Malo, the islands of Hawai\u02bbi were born from his relationship with Papah\u0101naumoku.<\/p>\n\n\n\n<p>Within the birth chant of Kauikeaouli there is a portion regarding the birth of Maunakea by W\u0101kea and Papawalinu\u02bbu.<\/p>\n\n\n\n<p>There are other stories of W\u0101kea living with Papa, Ho\u02bboh\u014dk\u016bkalani, and Hina and of these relationships were the land and the people born. In some stories he lives as a man as well.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i k\u0113ia hua\u02bb\u014dlelo no n\u0101 kumuwaiwai pili i ke akua o W\u0101kea, ka mea nana ka lani, n\u0101 mokupuni a me n\u0101 kanaka o Hawai\u02bbi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use this term for resources related to the akua W\u0101kea, that who is associated with the sky and is the father of the islands and the people of Hawai\u02bbi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/papa\/\">Papah\u0101naumoku<\/a><sup>6<\/sup>; Papawalinu\u02bbu<sup>7<\/sup>; Ho\u02bboh\u014dk\u016bkalani<sup>6<\/sup>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/hina\/\">Hina<\/a><sup>5<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><em>Keiki | Child: <\/em><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/hawai%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"651\">Hawai\u02bbi<\/a><sup>6<\/sup>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/maui\/\" data-type=\"page\" data-id=\"656\">Maui<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/moloka%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"659\">Moloka\u02bbi<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/lana%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"661\">L\u0101na\u02bbi<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/o%ca%bbahu\/\" data-type=\"page\" data-id=\"663\">O\u02bbahu<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/kaua%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"665\">Kaua\u02bbi;<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/ni%ca%bbihau\/\" data-type=\"page\" data-id=\"667\">Ni\u02bbihau<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/kaho%ca%bbolawe\/\" data-type=\"page\" data-id=\"669\">Kaho\u02bbolawe<\/a>; Ho\u02bboh\u014dk\u016bkalani<sup>7<\/sup>; H\u0101loanakalaukapalili<sup>7<\/sup>; H\u0101loa; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/mauna-kea\/\" data-type=\"page\" data-id=\"416\">Maunakea<\/a><sup>7<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u0100ina | Land\/sea: <\/strong>Kalihi (Oahu)<sup>3<\/sup>; Kilohana (O\u02bbahu)<sup>6<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kinolau | Form:<\/strong> Lani<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(1) Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. <em>Hawaiian Dictionary\u202f: Hawaiian-English, English-Hawaiian<\/em>. Rev. and enl. Ed. Honolulu: ¶«¾«Ó°Òµ Press, 1986.<\/p>\n\n\n\n<p><em> <\/em>(2) Kaopio, Matthew. <em>Hawaiian Family Legends<\/em>. Honolulu, Hawaii: Mutual Pub., 2003. page 20.<\/p>\n\n\n\n<p>(3) Loebel-Fried, Caren. <em>Hawaiian Legends of the Guardian Spirits<\/em>. Honolulu: University of Hawai\u2019i Press, 2002. pages 11-19.<\/p>\n\n\n\n<p> (4) Alameida, Roy, and Betty Dunford. <em>N\u0101 Mo\u02bbolelo Hawai\u02bbi o Ka W\u0101 Kahiko = Stories of Old Hawai\u02bbi<\/em>. Honolulu, Hawai\u02bbi: Bess Press, 1997.<\/p>\n\n\n\n<p>(5) Armitage, Kimo. <em>Akua Hawai\u02bbi\u202f: Hawaiian Gods and Their Stories<\/em>. Honolulu, Hawaii: Bishop Museum Press, 2005.<\/p>\n\n\n\n<p>6) Malo, Davida. <em>Hawaiian Antiquities (Moolelo Hawaii)<\/em>. Translated by Nathaniel Bright Emerson. 2d ed. Honolulu: The Museum, 1951.<\/p>\n\n\n\n<p> (7) Maly, Kep\u0101, and Onaona Maly. <em>\u201cMauna Kea, Ka Piko Kaulana o Ka \u02bb\u0101ina\u201d = Mauna Kea, the Famous Summit of the Land<\/em>. Hilo, Hawai\u02bbi: Kumu Pono Associates, LLC, 2005.<\/p>\n\n\n\n<p>(8) Beckwith, Martha Warren. <em>Hawaiian Mythology<\/em>. Honolulu: University Press of Hawaii, 1976.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i | Applied to: <\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9928558534605682\">Papa and W\u0101kea<\/a>;\u00a0<a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9925254924605682\">Papahanaumoku and Wakea<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Puaokamele Dizon; Annemarie Paikai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) W\u0101kea H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo \u02bbO W\u0101kea ke akua k\u0101ne no ka lani o luna a n\u0101na n\u014d ka pae \u02bb\u0101ina o Hawai\u02bbi a me n\u0101 k\u0101naka \u02bb\u014diwi kekahi. Wahi a ke mele ko\u02bbihonua i pa\u02bbi \u02bbia ma Hawaiian &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":925,"menu_order":23,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1679","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1679"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3013,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1679\/revisions\/3013"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}