  {"id":1721,"date":"2023-11-28T09:09:06","date_gmt":"2023-11-28T19:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=1721"},"modified":"2024-09-04T07:51:10","modified_gmt":"2024-09-04T17:51:10","slug":"%ca%bbaha-makahiki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/%ca%bbaha-makahiki\/","title":{"rendered":"\u02bbAha makahiki"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u02bbAha makahiki<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0101lama \u02bbia ka \u02bbaha makahiki i ka pi\u02bbi \u02bbana a\u02bbe o ka huihui h\u014dk\u016b \u02bbo Makali\u02bbi, \u02bbo ia n\u014d ka malama \u02bbo \u02bbIkuw\u0101. He \u02bbaha k\u0113ia e m\u0101lama ai no ka hiki \u02bbana mai o ke akua \u02bbo Lono ka mea e lawelawe mai ai i ka ua nui o ke kau ho\u02bboilo. Na ke ali\u02bbi nui o ka mokupuni e m\u0101lama i ke ki\u02bbi \u02bbo Lono. M\u0101ka\u02bbika\u02bbi ke ali\u02bbi me ke akua i k\u0113l\u0101 me k\u0113ia ahupua\u02bba a \u02bbohi\u02bbohi i n\u0101 ho\u02bbokupu o n\u0101 po\u02bbe. Kau ke konohiki o ka \u02bb\u0101ina i n\u0101 ho\u02bbokupu, he \u02bbai ia, ma luna o ke ahu o k\u0113l\u0101 me k\u0113ia ahupua\u02bba. Kapu ka \u02bb\u0101ina a \u02bbae \u02bbia e ke akua a me ke ali\u02bbi. I ka w\u0101 noa ke kapu, ho\u02bbomaka ihola ka w\u0101 nanea, \u02bbo ia ka \u02bbaha \u02bbaina a me ka p\u0101\u02bbani e like me ka mokomoko, ka ulu maika, ka \u02bb\u014d\u02bb\u014d ihe a p\u0113l\u0101 wale aku. Ho\u02bbola\u02bba n\u0101 po\u02bbe i ke akua \u02bbo Lono me ka pule a me n\u0101 ho\u02bbokupu o ka \u02bbai i mahi \u02bbia i k\u0113l\u0101 me k\u0113ia wahi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u02bbAha makahiki was celebrated at the rising of the Pleiades constellation, during the Hawaiian month of \u02bbIkuw\u0101. This a ceremony for the coming of Lono, and with him bringing the rainy season. The sovereign of the island is responsible for the physical form of Lono. It is their responsibility to travel with Lono to each ahupua\u02bba to collect the offerings of food provided on the altars of each ahupua\u02bba. The land is considered kapu until the offering is accepted by the akua and ali\u02bbi. When the kapu is lifted, the time for enjoyment commences with a feast and games of the season such as mokomoko, ulu maika, \u02bb\u014d\u02bb\u014d ihe, and others. Lono is honored through prayer and offerings harvested from each place on the island.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i k\u0113ia hua\u02bb\u014dlelo no n\u0101 kumuwaiwai pili i ka \u02bbAha Makahiki no ke kau o ke akua \u02bbo Lono.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use this term for resources related to Makahiki ceremony conducted during the season of the akua Lono.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua |Deity:<\/em> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/lono\/\">Lono<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u0100ina | Land\/sea:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-\u02bbaina-o-hawai\u02bbi-na-kai-\u02bbewalu\/moloka\u02bbi\/\">Moloka\u02bbi<\/a>; Kealakekua (Hawai\u02bbi)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hana | Practice:<\/strong> \u02bbAha \u02bbaina; P\u0101\u02bbani makahiki; Mokomoko; \u02bb\u014c\u02bb\u014d ihe; K\u014dnane; \u02bbUlu maika; K\u016bkini; Hakamoa; Moa pahe\u02bbe<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lawena | Behavior<\/strong>: Ka\u02bbi; M\u0101ka\u02bbika\u02bbi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bkulu | Built environment: <\/strong>Heiau; Ahu<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016blana | Title\/rank:&nbsp;<\/strong>Ali\u02bbi nui; Kahu<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Handy, E. S. Craighill (Edward Smith Craighill), Elizabeth Green Handy, and Mary Kawena Pukui.&nbsp;<em>Native Planters in Old Hawaii\u202f: Their Life, Lore, and Environment<\/em>. Honolulu: Bishop Museum Press, 1972.<\/p>\n\n\n\n<p>Mitchell, Donald D. Kilolani. <em>Resource Units in Hawaiian Culture<\/em>. Rev. ed. Honolulu, Hawaii: Kamehameha Schools Press, 1992.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i |&nbsp;Applied to:&nbsp;<\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma995074364605682\">The makahiki: fishing and farming<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by:&nbsp;<\/strong>Annemarie Paikai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) \u02bbAha makahiki H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo M\u0101lama \u02bbia ka \u02bbaha makahiki i ka pi\u02bbi \u02bbana a\u02bbe o ka huihui h\u014dk\u016b \u02bbo Makali\u02bbi, \u02bbo ia n\u014d ka malama \u02bbo \u02bbIkuw\u0101. He \u02bbaha k\u0113ia e m\u0101lama ai no ka hiki \u02bbana &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":878,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1721","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1721"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3019,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1721\/revisions\/3019"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}