  {"id":1733,"date":"2023-11-28T09:14:41","date_gmt":"2023-11-28T19:14:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=1733"},"modified":"2024-09-04T08:55:29","modified_gmt":"2024-09-04T18:55:29","slug":"mahi-%ca%bbai-kalo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/mahi-%ca%bbai-kalo\/","title":{"rendered":"Mahi \u02bbai kalo"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mahi \u02bbai kalo<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u02bbO ka mahi\u02bbai kalo ke \u02bbano o ka mahi\u02bbai pili i ke kanu a m\u0101lama \u02bbana i ke kalo. \u02bbO ke kalo mua i hua mai ai, \u02bbo ia ho\u02bbi \u02bbo H\u0101loa, a ma hope mai i hua mai \u02bbo H\u0101loanakalaukapalili a me n\u0101 k\u0101naka o ka l\u0101hui Hawai\u02bbi. \u02bbO ka \u02bboihana mahi\u02bbai kalo he \u02bboihana ko\u02bbiko\u02bbi n\u014d ia no n\u0101 k\u0101naka Hawai\u02bbi, \u02bboiai, \u02bbo ke kalo ke kua\u02bbana o k\u0101naka.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahi \u02bbia ke kalo i ka m\u0101la \u02bbai a me ka lo\u02bbi kalo. \u02bbO ka \u02bb\u014d\u02bb\u014d ka mea i ho\u02bbohana \u02bbia no ka mahi \u02bbana i ke kalo. I ka huki \u02bbana i ke kalo mai\u0101 ka lo\u02bbi mai, kanu hou \u02bbia n\u0101 huli i mea e ho\u02bboulu hou ai i ke kalo. Aia he \u02bbekolu haneli a \u02bboi \u02bbano kalo i mahi \u02bbia. \u02bbAi \u02bbia n\u0101 m\u0101hele a pau o ke kalo. \u02bbO ka poi a me ka pa\u02bbi\u02bbai ka \u02bbai nui o ka l\u0101hui Hawai\u02bbi. Ku\u02bbi \u02bbia ka hua o ke kalo e ke kanaka me ka p\u014dhaku ku\u02bbi \u02bbai ma luna o ka papa ku\u02bbi\u02bbai a lilo ke kalo i ka pa\u02bbi\u02bbai a i\u02bbole ka poi, \u02bbo ia ho\u02bbii ka \u02bbai kamaha\u02bbo o ka \u02bb\u0101ina.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mahi\u02bbai kalo refers to the practice of specifically farming kalo. The first kalo that was grown was H\u0101loa, and after that was born H\u0101loanakalaukapalili as well as the Hawaiian people. The practice of cultivating and caring for kalo is vital to Hawaiians because kalo is considered our elder sibling.<\/p>\n\n\n\n<p>Kalo is grown in dry and wetland conditions. The \u02bb\u014d\u02bb\u014d or digging stick is what is used to harvest the kalo. When kalo is harvested from the lo\u02bbi, the huli, or stem of the kalo is re-planted to grow new kalo. There are more than three hundred different types of kalo. All of the parts of the kalo can be eaten. Poi and pa\u02bbi\u02bbai are the staple foods for Hawaiians. The corm is pounded with a p\u014dhaku ku\u02bbi \u02bbai on a papa ku\u02bbi\u02bbai until the kalo becomes pa\u02bbi\u02bbai or poi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i k\u0113ia hua\u02bb\u014dlelo no n\u0101 kumuwaiwai pili i ka mahi\u02bbai kalo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use this term for resources related to kalo farming.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:<\/em> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua-list\/haloa\/\">H\u0101loa<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hana | Practice:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/mahi-%ca%bbai\/\">Mahi\u02bbai<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lako | Materials + tools \/ implements:<\/strong> <strong>\u02bb<\/strong>\u014c\u02bb\u014d; P\u014dhaku ku\u02bbi\u02bbai; Papa ku\u02bbi\u02bbai<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Life in Early Hawai\u02bbi\u202f: The Ahupua\u02bba.<\/em>&nbsp;Third edition. Honolulu: Kamehameha Schools Press, 1994.<\/p>\n\n\n\n<p>Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert.&nbsp;<em>Hawaiian Dictionary\u202f: Hawaiian-English, English-Hawaiian<\/em>. Rev. and enl. Ed. Honolulu: ¶«¾«Ó°Òµ Press, 1986.<\/p>\n\n\n\n<p>Pukui, Mary Kawena.&nbsp;<em>\u2019Olelo No\u2019eau\u202f: Hawaiian Proverbs &amp; Poetical Sayings<\/em>. Honolulu, Hawai\u2019i: Bishop Museum Press, 1983.<\/p>\n\n\n\n<p>Williams, Julie Stewart, and Robin Yoko Racoma.&nbsp;<em>From the Mountains to the Sea\u202f: Early Hawaiian Life<\/em>. Honolulu: Kamehameha Schools Press, 1997.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i | Applied to:&nbsp;<\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9918552284605682\">A handbook of kalo basics : for its planting, care, preparation, and eating : handbook<\/a>; <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma996394414605682\">Taro : mauka to makai : a taro production and business guide for Hawai&#8217;i growers<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Keahiahi Long; Annemarie Paikai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) Mahi \u02bbai kalo H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo \u02bbO ka mahi\u02bbai kalo ke \u02bbano o ka mahi\u02bbai pili i ke kanu a m\u0101lama \u02bbana i ke kalo. \u02bbO ke kalo mua i hua mai ai, \u02bbo ia ho\u02bbi \u02bbo H\u0101loa, &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":878,"menu_order":29,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1733","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1733"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3055,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1733\/revisions\/3055"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}