  {"id":663,"date":"2023-06-11T16:37:13","date_gmt":"2023-06-12T02:37:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=663"},"modified":"2026-01-28T13:18:51","modified_gmt":"2026-01-28T23:18:51","slug":"o%ca%bbahu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/o%ca%bbahu\/","title":{"rendered":"O\u02bbahu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O\u02bbahu; O\u02bbahualua; O\u02bbahu o K\u0101kuhihewa; Oahu<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic:<\/strong> Mokupuni<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-\u02bbaina-o-hawai\u02bbi-na-kai-\u02bbewalu\/o\u02bbahu\/waialua\/\">Waialua,<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ko\u02bbolauloa\/\">Ko\u02bbolauloa<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ko\u02bbolaupoko\/\">Ko\u02bbolaupoko<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/kona-o\u02bbahu\/\">Kona (O\u02bbahu)<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-\u02bbaina-o-hawai\u02bbi-na-kai-\u02bbewalu\/o\u02bbahu\/\u02bbewa\/\">\u02bbEwa<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-\u02bbaina-o-hawai\u02bbi-na-kai-\u02bbewalu\/o\u02bbahu\/wai\u02bbanae\/\">Wai\u02bbanae<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | Feature(s) that contain this place:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-\u02bbaina-o-hawai\u02bbi-na-kai-\u02bbewalu\/\">Pae \u02bb\u0101ina o Hawai\u02bbi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>He mokupuni k\u0113ia ma ka pae \u02bb\u0101\u012bna \u02bbo Hawai\u02bbi. Aia \u02bbo O\u02bbahu ma waena o Ni\u02bbihau a me Moloka\u02bbi. Kapa p\u016b \u02bbia k\u0113ia mokupuni \u02bbo O\u02bbahualua no ka mea wahi a kona mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau, he keiki k\u0113ia mokupuni a Lua. Wahi a kekahi mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau, he keiki na Papa l\u0101ua \u02bbo W\u0101kea. \u02bbO Ka\u02bbala ke kuahiwi nui o O\u02bbahu, aia ma ka moku \u02bbo Wai\u02bbanae a hiki ke \u02bbike \u02bbia ma n\u0101 moku o \u02bbEwa a me Waialua. Ma ka \u02bbao\u02bbao Ko\u02bbolau o k\u0113ia mokupuni, kaulana ka pae kuahiwi \u02bbo Ko\u02bbolau a me ke kuahiwi nui \u02bbo K\u0101nehoalani. \u02bbO Kaiwi ke kai ma waena o O\u02bbahu a me Moloka\u02bbi a \u02bbO Ka\u02bbie\u02bbiewaho ke kai ma waena o O\u02bbahu a me Kaua\u02bbi. Aia kekahi mau wahi kaulana loa ma k\u0113ia mokupuni: \u02bbO Waik\u012bk\u012b kahi punahele o n\u0101 ali\u02bbi o ka w\u0101 o ke aupuni Hawai\u02bbi, a kaulana i ka nui o n\u0101 malihini; \u02bbO Ke Awalau o Pu\u02bbuloa, kahi kaulana no ka i\u02bba h\u0101mau leo; \u02bbO Kualoa kahi i noho nui ai n\u0101&nbsp;ali\u02bbi o ka w\u0101 kahiko. He wahi kapu \u02bbO K\u016bkaniloko ma muli o ka h\u0101nau \u02bbia \u02bbana o n\u0101 ali\u02bbi o ka w\u0101 kahiko a he pu\u02bbuhonua k\u0113ia kekahi. Wahi a n\u0101 k\u016bpuna, &#8220;Hanohano O\u02bbahu i ka \u02bbilima, kohu manu \u02bb\u014d\u02bb\u014d kau po\u02bbohiwi,&#8221; (Place names of Hawaii)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Most populous of the Hawaiian Islands, 40 miles long, 26 miles wide, with an area of 608 square miles and a 1970 population of 768,561. Honolulu is the major city and State capital. See Appendix 6.8 for a refutation of a meaning often quoted, &#8216;gathering place&#8217;. Epithets: O\u02bbahu o K\u0101kuhihewa, O\u02bbahu of K\u0101kuhihewa (an ancient chief); O\u02bbahu a Lua, O\u02bbahu [child] of Lua (Lua slept with Papa after Papa became angry about husband W\u0101kea&#8217;s infidelity; Lua gave birth to O\u02bbahu; HM 302). (Place Names of Hawaii)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i ka hua\u02bb\u014dlelo \u02bbo &#8220;O\u02bbahu&#8221; no n\u0101 kumuwaiwai pili i ka mokupuni o O\u02bbahu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Choose this term for any resources about the entire island of O\u02bbahu. For resources about a smaller part of O\u02bbahu, refer to the terms found in <strong><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi<\/strong><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:<\/em> Kamapua\u02bba; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua\/hi%ca%bbiakaikapoliopele\/\" data-type=\"page\" data-id=\"940\">Hi\u02bbiakaikapoliopele<\/a>; Ka\u02bbahup\u0101hau; Kahi\u02bbuk\u0101; Keaomelemele; Lua<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kanaka | Person:<\/em> uke Kahanamoku; Eddie Aikau; K\u0101kuhihewa; Kuali\u02bbi; Kahahana; L\u0101\u02bbieikawai; Ma\u02bbilik\u016bkahi<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Hana | Practice:<\/strong><\/strong><strong> <\/strong><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/mahi-%ca%bbai\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1731\">Mahi\u02bbai;<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/lawai%ca%bba\/\" data-type=\"page\" data-id=\"992\">Lawai\u02bba<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/he%ca%bbe-nalu\/\" data-type=\"page\" data-id=\"914\">He\u02bbe nalu;<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/hula\/\" data-type=\"page\" data-id=\"918\">Hula<\/a>; Ho\u02bbokani pila; Ho\u02bbona\u02bbauao<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hilo.hawaii.edu\/wehe\/?q=kau+po%CA%BBohiwi\">&#8220;Kau Po\u02bbohiwi,&#8221; Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. <em>Hawaiian Dictionary\u202f: Hawaiian-English, English-Hawaiian<\/em>. Rev. and enl. Ed. Honolulu: ¶«¾«Ó°Òµ Press, 1986. Wehewehewikiwiki: Hawaiian Language Dictionaries. <\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/ulukau.org\/ulukau-books\/?a=d&amp;d=EBOOK-PEPN.2.1.1&amp;e=-------haw-20--1--txt-txPT-----------\">Pukui, Mary Kawena, Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert, and Esther T. Mookini. Place Names of Hawaii. Rev. and enl. Ed. Honolulu: University Press of Hawaii, 1976. Ulukau: The Hawaiian Electronic Library.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Sterling, Elspeth P., and Catherine C. Summers. <em>Sites of Oahu<\/em>. [Rev. ed.]. Honolulu: Bishop Museum Press, 1993.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i | Applied to:<\/strong><\/strong> <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9921636264605682\">Keaomelemele ; &#8220;He moolelo kaao no Keaomelemele (part 22)<\/a>, <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9949882884605682\">The O\u02bbahu exploits of Kamapua\u02bba, the Hawaiian pig-god : an annotated translation of a Hawaiian epic from Ka leo o ka lahui, July 23, 1891-August 26, 1891<\/a>, <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9932345464605682\">Waves of resistance<\/a>, <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9949882884605682\">Papa kuhikuhi o na kuleana a pau ma ka mokupuni o Oahu, i hookoia e ka Poe Luna Hoona Kuleana Aina = Index of all the claims awarded on the Island of Oahu by the Land Commission<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> <\/strong>Na ka hui \u02bbimi na\u02bbauao o Ka Wai H\u0101pai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) O\u02bbahu; O\u02bbahualua; O\u02bbahu o K\u0101kuhihewa; Oahu Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: Mokupuni Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: Waialua, Ko\u02bbolauloa, Ko\u02bbolaupoko, Kona (O\u02bbahu), \u02bbEwa, Wai\u02bbanae Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":757,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-663","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=663"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3180,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/663\/revisions\/3180"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}