  {"id":694,"date":"2023-06-13T10:39:57","date_gmt":"2023-06-13T20:39:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=694"},"modified":"2024-05-24T11:06:51","modified_gmt":"2024-05-24T21:06:51","slug":"ka%ca%bbu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/hawai%ca%bbi\/ka%ca%bbu\/","title":{"rendered":"Ka\u02bb\u016b"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u02bb\u016b<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina<\/strong> <strong>| Land characteristic<\/strong>: Moku\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi<\/strong> <strong>| Feature(s) located within this place<\/strong>: Halelu; Wailoa; Kumu; H\u012bleaiki; H\u012bleanui; Hionamoa; Honu\u02bbapo; Ka\u02bbala\u02bbala; Kanaio; Ka\u02bbal\u0101iki; Hi\u02bbona\u02bb\u0101; Kahilipaliiki; Kahilipalinui; Kahuku; Kam\u0101\u02bboa; Pu\u02bbu\u02bbeo; Kap\u0101pala; Kaun\u0101mano; Napauku; K\u0101wala; Kawela; Kea\u012bwa; Keauhou; K\u012b\u02bbao; Kiolaka\u02bba; Pu\u02bbumaka\u02bb\u0101; K\u012b\u02bbolok\u016b; Manuk\u0101; Mohokea; Mohokeanui; P\u0101\u02bbau\u02bbau 1; Palima; P\u0101\u02bbau\u02bbau 2; P\u0101kiniiki; P\u0101kininui; Pu\u02bbulena; Palauhulu 1; Palauhulu 2; Punalu\u02bbu; Wailau; N\u012bnole; Ka\u02bba; Wai\u02bb\u014dhinu; Waiomao<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | Feature(s) that contain this place<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/hawai%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"651\">Hawai\u02bbi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>He moku k\u0113ia ma ka mokupuni o Hawai\u02bbi. Aia ma waena o Puna, i ka hikina, a me Kona i ke komohana. No Ka\u02bb\u016b, lohe \u02bbia \u02bbo &#8220;Ka\u02bb\u016b \u02bb\u0101ina kua makani&#8221; no ka nui a ikaika o ka makani ma k\u0113ia wahi. \u02bbO Palahemo kekahi ki\u02bbowai o Ka\u02bb\u016b a wahi a n\u0101 k\u016bpuna in\u0101 hele \u02bboe i Ka\u02bb\u016b a \u02bbike \u02bbole \u02bbia \u02bbO Palahemo, \u02bba\u02bbole n\u014d \u02bboe i \u02bbike i\u0101 Ka\u02bb\u016b. \u02bbO Ka Lae ka inoa o ka \u02bb\u0101ina ma ka \u02bbao\u02bbao hema loa o ka mokupuni a me ka pae \u02bb\u0101ina holo\u02bboko\u02bba. He kahakai kaulana \u02bbO Punalu\u02bbu no ke one \u02bbele\u02bbele a me ka pae nui \u02bbana o n\u0101 honu ma ke one.\u02bbO N\u0101\u02bb\u0101lehu ka inoa o ke k\u016blana kauhale nui ma Ka\u02bb\u016b. Ho\u02bbohanohano \u02bbia o Pele e n\u0101 kama\u02bb\u0101ina o k\u0113ia wahi no ka pilina kokoke i ka lua pele ma K\u012blauea. No Ka\u02bb\u016b ka mea ho\u02bbona\u02bbauao a loea hula \u02bbO Mary Kawena P\u016bku\u02bbi, ka mea i m\u0101lama a ho\u02bbomau i ka \u02bbike Hawai\u02bbi he nui ma o ka pa\u02bbi \u02bbana i n\u0101 puke no n\u0101 hanauna i hope ona.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>District, desert, elementary and high school, trail, and peak (2,082 feet high), Hawai\u02bbi. Poetic: Ka\u02bb\u016b kua makani and UL 65. (For sayings, see Appendix 8.1.) See Ka\u02bb\u016bloa. Ka\u02bb\u016b is an ancient name, with cognates in Samoa (Ta\u02bb\u016b) and Mortlock Islands (Takuu): see Appendix 9. (Place Names of Hawai\u02bbi)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i\u0101 &#8220;Ka\u02bb\u016b&#8221; no n\u0101 mea pili i ka moku ma ka mokupuni o Hawai\u02bbi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use for the moku on the island of Hawai\u02bbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity: <\/em><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua\/pelehonuamea\/\" data-type=\"page\" data-id=\"933\">Pele<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kanaka | People: <\/em>Mary Kawena P\u016bku\u02bbi; George N\u0101\u02bbope; Keouak\u016b\u02bbahu\u02bbula<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u02bbOhana | Family: <\/em>Kanaka\u02bbole<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u016bmole<\/strong> <strong>| Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Handy, E. S. Craighill (Edward Smith Craighill), Mary Kawena Pukui, and E. S. Craighill (Edward Smith Craighill) Handy. <em>The Polynesian Family System in Ka-\u02bbu, Hawai\u02bbi<\/em>. Wellington, N.Z: Polynesian Society, 1950.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/kipukadatabase.com\/kipuka\/moku.html?ObjectID=11&amp;b=2\">&#8220;Moku of Ka\u02bb\u016b,&#8221; K\u012bpuka Database, Office of Hawaiian Affairs.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Pukui, Mary Kawena. <em>\u2019Olelo No\u2019eau\u202f: Hawaiian Proverbs &amp; Poetical Sayings<\/em>. Honolulu, Hawai\u2019i: Bishop Museum Press, 1983.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/ulukau.org\/ulukau-books\/?a=d&amp;d=EBOOK-PEPN.2.1.1&amp;e=-------haw-20--1--txt-txPT-----------\">Pukui, Mary Kawena, Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert, and Esther T. Mookini. Place Names of Hawaii. Rev. and enl. Ed. Honolulu: University Press of Hawaii, 1976. Ulukau: The Hawaiian Electronic Library.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i |<\/strong> <strong>Applied to: <\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/1j16209\/alma9928359124605682\">Trailside cave, rock art recording report : Hawaii Volcanoes National Park, Puna-Ka\u02bb\u016b Historic District, State of Hawai\u02bbi, Island of Hawai\u02bbi, District of Ka\u02bb\u016b, Kap\u0101pala Ahupua\u02bba<\/a>; <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma995204954605682\">The Polynesian family system in Ka-\u02bbu, Hawai\u02bbi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mea haku | Created by: <\/strong>Na ka hui \u02bbimi na\u02bbauao o Ka Wai H\u0101pai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) Ka\u02bb\u016b Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: Moku\u00a0 Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: Halelu; Wailoa; Kumu; H\u012bleaiki; H\u012bleanui; Hionamoa; Honu\u02bbapo; Ka\u02bbala\u02bbala; Kanaio; Ka\u02bbal\u0101iki; Hi\u02bbona\u02bb\u0101; Kahilipaliiki; Kahilipalinui; Kahuku; Kam\u0101\u02bboa; Pu\u02bbu\u02bbeo; Kap\u0101pala; &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":651,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-694","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=694"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2624,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694\/revisions\/2624"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}