  {"id":740,"date":"2023-06-13T12:35:26","date_gmt":"2023-06-13T22:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=740"},"modified":"2024-05-24T12:16:36","modified_gmt":"2024-05-24T22:16:36","slug":"ko%ca%bbolaupoko","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ko%ca%bbolaupoko\/","title":{"rendered":"Ko\u02bbolaupoko"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u02bbolaupoko<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic:<\/strong> Moku<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place:<\/strong> Kualoa; Hakipu\u02bbu; Waik\u0101ne; Wai\u0101hole; Ka\u02bbalaea; Waihe\u02bbe; Kahalu\u02bbu; He\u02bbe\u02bbia; K\u0101ne\u02bbohe; Kailua; Waim\u0101nalo<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | Feature(s) that contain this place:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/ka-pae-%ca%bbaina-o-hawai%ca%bbi-na-kai-%ca%bbewalu\/o%ca%bbahu\/\" data-type=\"page\" data-id=\"663\">O\u02bbahu<\/a>; Ko\u02bbolau<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>He moku k\u0113ia ma ka \u02bbao\u02bbao hikina a hema o ka mokupuni o O\u02bbahu. Aia k\u0113ia moku ma waena o Ko\u02bbolauloa, ma ka \u02bbao\u02bbao \u02bb\u0101kau, a me ka moku o Kona, ma ka \u02bbao\u02bbao hema. Wahi a n\u0101 k\u016bpuna, kaulana k\u0113ia \u02bbao\u02bbao o ka mokupuni i &#8220;n\u0101 pali h\u0101uliuli o ke Ko\u02bbolau.\u02bb Laha n\u0101 lo\u02bbi kalo o k\u0113ia wahi a maika\u02bbi wale ka lawai\u02bba \u02bbana ma ke kai o Ko\u02bbolaupoko mai kahi pae a kahi pae aku. \u02bbO Kualoa kahi kapu loa ma k\u0113ia moku no n\u0101 ali\u02bbi o ka w\u0101 kahiko, a aia ma laila ka pu\u02bbu kaulana \u02bbo K\u0101nehoalani. Ma Hakipu\u02bbu i ho\u02bbolana mua \u02bbia ai ka wa\u02bba \u02bbo H\u014dk\u016ble\u02bba ma ka makahiki 1975. I ka mo\u02bbolelo o Hi\u02bbiakaikapoliopele, hakak\u0101 \u02bbo ia me ka mo\u02bbo o k\u0113ia wahi \u02bbo ia o Mokoli\u02bbi, a lilo kona kino i ka moku li\u02bbili\u02bbi ma ke kai o Kualoa. Ma ka hono o K\u0101ne\u02bbohe he mau loko i\u02bba.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko&#8217;olaupoko is the southeastern district of the windward coast O&#8217;ahu, from Kualoa in the north to Waimanalo in the south. (&#8220;Ko&#8217;olau&#8221; means &#8220;windward&#8221;; &#8220;poko&#8221; means &#8220;small&#8221;). The lands are well watered by streams; Kane&#8217;ohe Bay, with the only barrier reef in Hawai&#8217;i, has a protected lagoon known for its abundance of fish and its numerous fishponds, where mullet and milkfish were fattened. The delicious uhu, or parrot fish, is the famous fish of this land, from Kane&#8217;ohe Bay to Maunalua Bay. The land section of Kualoa was sacred to the chiefs, and the home of the famous Tahitian voyaging chief La&#8217;amaikahiki while he lived in Hawai&#8217;i. Kaulu is the most well-known demigod of Ko&#8217;olaupoko, similar to Kamapua&#8217;a of Ko&#8217;olauloa and Maui of Wai&#8217;anae. (Asia-Pacific Digital Library, KCC)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E koho i\u0101&nbsp;&#8220;Ko\u02bbolaupoko&#8221; no n\u0101 kumuwaiwai pili i ka moku o Ko\u02bbolaupoko.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Use for the moku of Ko\u02bbolaupoko on O\u02bbahu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Akua | Deity:<\/em> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua\/haumea\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1270\">Haumea<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/akua\/hi%ca%bbiakaikapoliopele\/\" data-type=\"page\" data-id=\"940\">Hi\u02bbiakaikapoliopele<\/a>; Kamapua\u02bba; Keahiakahoe; Mokoli\u02bbi; K\u0101nehoalani<\/p>\n\n\n\n<p><em>H\u0101lau | Group\/school:<\/em> H\u014dk\u016ble\u02bba<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kanaka | Person:<\/em> Kalaniwahine; La\u02bbamaikahiki; Olopana; Kahahana<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Hana | Practice:<\/strong><\/strong> <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/lawai%ca%bba\/\" data-type=\"page\" data-id=\"992\">Lawai\u02bba<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/mahi-%ca%bbai\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1731\">Mahi\u02bba<\/a>i; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/hana-ko%ca%bbi\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1693\">Hana ko\u02bbi<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/he%ca%bbe-holua\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1703\">He\u02bbe h\u014dlua<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/hanai-holoholona\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1701\">H\u0101nai holoholona<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/holo-wa%ca%bba\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1717\">Holo wa\u02bba<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>K\u016bmole | Source(s)<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pukui, Mary Kawena. <em>\u2019Olelo No\u2019eau\u202f: Hawaiian Proverbs &amp; Poetical Sayings<\/em>. Honolulu, Hawai\u2019i: Bishop Museum Press, 1983.<\/p>\n\n\n\n<p>Sterling, Elspeth P., and Catherine C. Summers. <em>Sites of Oahu<\/em>. [Rev. ed.]. Honolulu: Bishop Museum Press, 1993.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/guides.library.kapiolani.hawaii.edu\/apdl\/oahu\/stories\/koolaupoko\">\u201cTraditions of O<strong>\u02bb<\/strong>ahu: Ko\u02bbolaupoko\u201d Asia-Pacific Digital Library, Kapi<strong>\u02bb<\/strong>olani Community College Libguides.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Ho\u02bbopili \u02bbia i | Applied to:<\/strong> <\/strong><a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9947658494605682\">Distinguished kama\u02bb\u0101ina of K\u0101ne\u02bbohe Bay Ko\u02bbolaupoko II<\/a>, <a href=\"https:\/\/uhawaii-manoa.primo.exlibrisgroup.com\/permalink\/01UHAWAII_MANOA\/11uc19p\/alma9921740724605682\">Kaulu: demi-god of Ko\u02bbolaupoko<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Mea haku | Created by:\u00a0<\/strong><\/strong>Na ka hui \u02bbimi na\u02bbauao o Ka Wai H\u0101pai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) Ko\u02bbolaupoko Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: Moku Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: Kualoa; Hakipu\u02bbu; Waik\u0101ne; Wai\u0101hole; Ka\u02bbalaea; Waihe\u02bbe; Kahalu\u02bbu; He\u02bbe\u02bbia; K\u0101ne\u02bbohe; Kailua; Waim\u0101nalo Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":216,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-740","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/216"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=740"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2680,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/740\/revisions\/2680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}