Inoa | Name(s)
ʻ; ʻalua; ʻ o Kākuhihewa; Oahu
Hiʻona ʻāina | Land characteristic: Mokupuni
Hiʻona ʻāina o loko o kēia wahi | Feature(s) located within this place: Waialua, ʻDZܱDz, ʻDZܱǰ, Kona (ʻ), ʻɲ, ²ʻԲ
Hiʻona ʻāina nona kēia wahi | Feature(s) that contain this place: Pae ʻāina o Ჹɲʻ
Hōʻuluʻulu manaʻo
He mokupuni kēia ma ka pae ʻāīna ʻo Ჹɲʻ. Aia ʻo ʻ ma waena o ʻ a me ѴDZǰ첹ʻ. Kapa pū ʻia kēia mokupuni ʻo ʻalua no ka mea wahi a kona moʻokūʻauhau, he keiki kēia mokupuni a Lua. Wahi a kekahi moʻokūʻauhau, he keiki na Papa lāua ʻo Wākea. ʻO Kaʻala ke kuahiwi nui o ʻ, aia ma ka moku ʻo ²ʻԲ a hiki ke ʻike ʻia ma nā moku o ʻɲ a me Waialua. Ma ka ʻaoʻao Koʻolau o kēia mokupuni, kaulana ka pae kuahiwi ʻo Koʻolau a me ke kuahiwi nui ʻo Kānehoalani. ʻO Kaiwi ke kai ma waena o ʻ a me ѴDZǰ첹ʻ a ʻO Kaʻieʻiewaho ke kai ma waena o ʻ a me ܲʻ. Aia kekahi mau wahi kaulana loa ma kēia mokupuni: ʻO Waikīkī kahi punahele o nā aliʻi o ka wā o ke aupuni Ჹɲʻ, a kaulana i ka nui o nā malihini; ʻO Ke Awalau o Puʻuloa, kahi kaulana no ka iʻa hāmau leo; ʻO Kualoa kahi i noho nui ai nā aliʻi o ka wā kahiko. He wahi kapu ʻO Kūkaniloko ma muli o ka hānau ʻia ʻana o nā aliʻi o ka wā kahiko a he puʻuhonua kēia kekahi. Wahi a nā kūpuna, “Hanohano ʻ i ka ʻilima, kohu manu ʻōʻō kau poʻohiwi,” (Place names of Hawaii)
Description
Most populous of the Hawaiian Islands, 40 miles long, 26 miles wide, with an area of 608 square miles and a 1970 population of 768,561. Honolulu is the major city and State capital. See Appendix 6.8 for a refutation of a meaning often quoted, ‘gathering place’. Epithets: ʻ o Kākuhihewa, ʻ of Kākuhihewa (an ancient chief); ʻ a Lua, ʻ [child] of Lua (Lua slept with Papa after Papa became angry about husband Wākea’s infidelity; Lua gave birth to ʻ; HM 302). (Place Names of Hawaii)
ʻŌlelo kuhikuhi
E koho i ka huaʻōlelo ʻo “ʻ” no nā kumuwaiwai pili i ka mokupuni o ʻ.
Instructions
Choose this term for any resources about the entire island of ʻ. For resources about a smaller part of ʻ, refer to the terms found in Hiʻona ʻāina o loko o kēia wahi.
Moʻokūʻauhau | Genealogy
Akua | Deity: ܲʻ; ᾱʻ첹첹DZDZ; Kaʻahupāhau; Kahiʻukā; Keaomelemele; Lua
Kanaka | Person: uke Kahanamoku; Eddie Aikau; Kākuhihewa; Kualiʻi; Kahahana; Lāʻieikawai; Maʻilikūkahi
Hana | Practice: Ѳʻ; ɲʻ; Heʻe nalu; Hula; Hoʻokani pila; Hoʻonaʻauao
Kūmole | Source(s)
Sterling, Elspeth P., and Catherine C. Summers. Sites of Oahu. [Rev. ed.]. Honolulu: Bishop Museum Press, 1993.
Hoʻopili ʻia i | Applied to: , , ,
Mea haku | Created by: Na ka hui ʻimi naʻauao o Ka Wai Hāpai